دسته
برندگان دومین رقابت وبلاگ نویسان تبیانی
لينكدوني
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 292777
تعداد نوشته ها : 773
تعداد نظرات : 134
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان
جام جم آنلاین: ‌یکی از راه‌های کشف نظرات مردم و دریافت دیدگاه‌های آنان در هر موضوعی، اجرای نظرسنجی‌هاست. نظرسنجی مقوله‌ای است مبتنی بر مبنای علمی که با پیچیدگی خاصی در طراحی، پرسش و استخراج روبه‌روست و در صورت اشتباه در هر یک از مراحل، بی‌تردید پاسخ‌ها و نتایج کسب شده نمی‌تواند از صحت و اعتبار لازم برخوردار باشد.

انتخابات فرصتی است برای سنجش اعتبار این‌گونه افکارسنجی‌ها. هر چند تعداد مراکز نظرسنجی  که قادر به انجام کاری متقن، دقیق و علمی باشند، در کشور کمتر از انگشتان یک دست است و معمولا نیز تمایلی به انتشار یافته‌های خود ندارند.

مرکز تحقیقات صدا و سیما از جمله این مراکز است که با بهره‌گیری از آخرین روش‌های علمی جهانی، اقدام به نظرسنجی می‌کند. در طول انتخابات نیز نظرسنجی‌های صدا و سیما نه به شکل رسمی  از طریق سایت‌هایی که به نحوی به آن دستیابی پیدا کرده بودند، منتشر شده است که مقایسه آنها با نتایجی که در این گزارش به آن اشاره خواهد شد، مخاطب را به صحت و سقم آن رهنمون خواهد ساخت.

میزان مشارکت و رای رئیس جمهور منتخب برای برخی بویژه رقیبان انتخاباتی غیرمنتظره بود و آنان در مواضعی صریح با زیرسوال بردن انتخاب مردم تلاش کردند تا القاگر تخلفات گسترده در انتخابات دهم ریاست جمهوری باشند.

این در حالی است که نظرسنجی‌های سازمان صدا و سیما که از اواخر سال 87 آغاز شده و از 24 فروردین 88 در این گزارش به آن اشاره خواهیم کرد، بخوبی نشان می‌دهد که جایگاه کاندیداها در چند ماه گذشته در چه مرتبت و موقعیتی بوده است.

جایگاه موسوی در شهر تهران

نکته قابل  توجه دیگر  که اعتبار نظرسنجی و  سلامت انتخابات را نشان می‌دهد، نظرسنجی‌های مربوط به شهر تهران است هر چند در ماه‌های فروردین و اردیبهشت (8 نظرسنجی) احمدی‌نژاد آرای بالاتری دارد اما تمام  نظرسنجی ‌های صداوسیما در خرداد ماه (12 نظرسنجی) موسوی را در موقعیتی برتر نشان می‌دهد.

این در حالی است که نتایج شمارش آرا در  شهر تهران که از سوی وزارت کشور اعلام شده، در شهر تهران موسوی دو میلیون و 166 هزار و 245 رای و  احمدی‌نژاد یک میلیون و 809 هزار و855  رای کسب کرده است که میزان  دقت نظرسنجی‌ها را نشان می‌دهد.

در حالی که در شهرهای استان تهران نظیر اسلامشهر، پاکدشت، ورامین،  دماوند، رباط‌کریم، ری، ساوجبلاغ، شهریار، فیروزکوه، کرج، نظرآباد و  ورامین، احمدی‌نژاد  پیشتاز بوده و  تنها در شمیرانات موسوی حدود یکصدهزار رای بیش از احمدی‌نژاد کسب کرده است.

نظرسنجی‌‌‌های روستایی

نکته مهم دیگر آرای مناطق روستایی است که اغلب کاندیداها از آن غافل بوده و سرمایه‌گذاری خود را عمدتا در شهرهای بزرگ مصروف  کرده‌اند. در حالی که براساس تقسیمات جمعیتی 31 درصد سهم آرا در روستاها متمرکز بوده است. سهم تهران 12 درصد، مراکز استان 21 درصد و شهرهای تابعه حدود 36 درصد بوده است.

مرکز تحقیقات صدا و سیما طی دو نوبت در 9/3/88 و 16/3/88 اقدام به نظرسنجی روستایی کرد که نتایج آن می‌تواند تاثیرگذاری این آرا را چه از نظر میزان مشارکت و چه از جهت ترکیب رای بخوبی نمایان سازد. در نظرسنجی 9/3/88 میزان مشارکت 77 درصد، رای به احمدی‌نژاد 3/68، موسوی 15 درصد، رضایی یک درصد و کروبی 2 درصد به دست آمده است و در نظرسنجی 16/3/88 میزان مشارکت 80 درصد، رای احمدی‌نژاد 1/75 درصد، موسوی 15درصد، رضایی و کروبی 2/1 درصد به دست آمده است.بدیهی است غلبه آرای روستایی با سهم 31 درصدی و رای به احمدی‌نژاد می‌تواند تاثیری جدی بر نتیجه انتخابات داشته باشد و این همان موضوعی است که برخی کاندیداهای معترض چه در تبلیغات و حضورهای فردی از آن غافل بوده‌اند و چه در تحلیل نتایج آرا.

نظر سنجی های سراسری (شهری)

در نظرسنجی مورخ 6/3/88 از مردم 31 شهر کشور پرسیده شده است اگر فردا انتخابات ریاست جمهوری برگزار شود، از میان کاندیداها به چه کسی رای خواهید داد؟ 2/51 درصد از پاسخگویان گفته‌اند به آقای احمدی‌نژاد و 6/30 درصد به آقای میرحسین موسوی رای می‌دهند، 5/3 درصد کروبی و 9/1 درصد پاسخگویان به رضایی رای می‌دهند و 4/8 درصد پاسخگویان هم اظهارنظری نکرده‌اند.نظرسنجی ملی (سراسری در 30 شهر کشور)‌ در تاریخ 23/1/88 حکایت از رای 8/52 درصد برای احمدی‌نژاد، 7/18درصد برای میرحسین موسوی؛ 6/3 درصدکروبی و 6/1 درصد رضایی است. نظرسنجی 30 فروردین 88 به ترتیب ارقام 2/56 (احمدی‌نژاد)‌، 4/18 (موسوی)‌، 4 (کروبی)‌ و 6/1 درصد برای رضایی نشان می‌دهد.نظرسنجی‌های 24/1 تا 28/2/88 نشان از رشد آرای میرحسین موسوی دارد، اما همچنان فاصله آرای احمدی‌نژاد در نظرسنجی‌های استانی تا این تاریخ دو برابر آرای موسوی است.

نقش مناظره‌ها در آرا

با ابتکار سازمان صداوسیما6 مناظره‌ تلویزیونی بین کاندیداها برگزار شد که ضمن تبدیل شدن به پربیننده‌ترین برنامه‌های تلویزیونی، توانست نقش مهمی در شکل‌دهی به آرا ایفا کند. این مناظره‌ها در شبکه 3 از 12/3/88 آغاز شد و تا 18 خردادماه ادامه یافت.

مناظره آقایان احمدی‌نژاد و موسوی در تاریخ 13 خرداد و کروبی و احمدی‌نژاد 16 خرداد برگزار شد. فارغ از هرگونه قضاوتی درخصوص محتوای مناظره‌ها، نظرسنجی انجام شده درخصوص مناظره احمدی‌نژاد و موسوی نشان می‌دهد، آرای احمدی‌نژاد برخلاف برخی تحلیل‌ها پس از این دومناظره  روندی صعودی پیدا کرده است. احمدی‌نژاد که در نظرسنجی 13/3 در تهران 8/35 درصد و در نظرسنجی ملی 8/49 درصد آرا را به خود اختصاص داده بود، در نظرسنجی 17/3 از مردم تهران آرای خود را به 5/47 و در نظرسنجی سراسری به 7/62 درصد رساند.به عبارت دیگر مناظره‌ او با موسوی و کروبی نه تنها از آرای وی نکاست، بلکه توانست افکار عمومی را بیشتر به سمت خود جلب کند.در نظرسنجی مستقلی درخصوص مناظره موسوی و احمدی‌نژاد که 14/3/88 در تهران اجرا شد، مردم 5/48 درصد اطلاعات ارائه شده از سوی محمود احمدی‌نژاد و 5/36 درصد اطلاعات ارائه شده از سوی موسوی را قابل اعتماد و دقیق‌تر دانسته‌اند.

مورد مهم دیگری از مخاطبان پرسیده شده است که ارزیابی آنها را درخصوص تاثیر مناظره بر بینندگان نشان می‌دهد، 5/37 درصد اعتمادشان به آقای میرحسین موسوی بیشتر و 7/28 درصد کمتر شده است. در حالی که این اعداد درباره احمدی‌نژاد این‌گونه است: 9/40 درصد بینندگان اعتمادشان به احمدی‌نژاد بیشتر و 4/32 درصد کمتر شده است.در یک جمع‌بندی کلی می‌توان از استقبال بیشتر مردم از احمدی‌نژاد پس از مناظره‌ها خبر داد.

آنچه روشن است این که نتیجه انتخابات در ترکیب آرا با نتایج نظر سنجی های انجام شده پیش از انتخابات منطبق می باشد.


دسته ها : نظرسنجی ها
چهارشنبه بیست و هفتم 3 1388
جام جم آنلاین: چون در پی برگزاری مناظرات تلویزیونی کاندیداهای انتخابات، چندین مرکز معتبر از جاهای مختلف در این راستا اقدام به انجام نظرسنجی کردند تا بلکه کاشف به عمل آید که کدام کاندیدا از بقیه جلوتر است فلذا ما نیز که بیل به کمرمان نخورده هنوز و به شهادت دوست و دشمن، برای خودمان آدم معتبری می‌باشیم؛ در یک حرکت خودجوش، اقدام به تهیه و تدارک یک فقره نظرسنجی فوری فوتی معتبر کردیم که از شدت اعتبار و انسجام، مو لای درز آن نمی‌رود. مگر چطور بشود.

ملاحظه بفرمایید:

1 - بر مبنای این نظرسنجی حساب شده که حساب همه جایش شده؛ یکی از کاندیداها تا کنون موفق به جلب نظر حدود یک چهارم از کل مجموع همه تمامیت سرجمع شده آرای مردم شده است که نشان از محبوبیت عظیم و عمیق وی دارد.

2- در حدود 199/76 درصد از پاسخ دهندگان کوبنده، اعلام آمادگی برای حضور در انتخاب کردند که از این میان، قریب 01/53 درصد به کاندیدای اول و غریب 99/52 درصد خالص به کاندیدای دوم رای می‌دهند. دو نامزد دیگر نیز نزدیک به 75 درصد آرا را به خود و خانواده اختصاص داده‌اند. حدود 10 درصد هم گفته‌اند که شب آخر (شب جمعه) تصمیم می‌گیرند رای خود را بالاخره به چه کسی بدهند.

3- چنانچه از بررسی کارشناسانه و آماری این نظرسنجی پیچیده برمی‌آید، امکان کشیدن انتخابات به دور دوم یا نکشیدن آن به دور دوم وجود دارد. همچنین ممکن است به آمار رای‌دهندگان نیز اضافه شود که در این صورت به ضرس قاطع می‌توان پیش‌بینی کرد که افراد بیشتری در انتخابات شرکت کرده‌اند.

4- جمع زیادی از نظردهندگان در حاشیه خواستار ادامه این مناظرات شفاف و لبریز از هیجان در طول سال و حداقل به صورت مجموعه‌های 90 قسمتی شده‌اند و معتقدند که در این صورت تلویزیون مخاطبان صدمیلیونی خواهد داشت. منتها این افراد گویا از هزینه‌های بالای ساخت این مجموعه‌ها بی‌خبر هستند. درثانی، فعلا سریال جومونگ هنوز هست. جومونگ، دوستت داریم.

رضا رفیع

 

دسته ها : نظرسنجی ها
چهارشنبه بیستم 3 1388
علی دارابی
نظرسنجی‌های انتخاباتی
نظرسنجی یا بخش افکار عمومی از متداول‌ترین و در عین حال پیشرفته‌ترین روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی و امروزه به مثابه نمادی از حکومت‌های مردم‌سالار تلقی می‌شود.این اقدام متضمن انعکاس مستمر افکار عمومی و دیدگاه‌های گروه‌های اجتماعی مختلف در عرصه مشارکت سیاسی است.
با نظرسنجی می‌توان افکار، عقاید، گرایش‌ها، تمایلات،‌نیازها و تقاضای مردم، کوشندگان و فعالان سیاسی، احزاب و تشکل‌های سیاسی را مورد بررسی قرار داد. افزون بر این با شناخت افکار عمومی است که می‌توان حوادث یا رخدادهای آینده را تا حدودی پیش‌بینی و تحلیل کرد و از همه مهم‌تر یافته‌ها و نتایج نظرسنجی‌ها و کاربست آنها در اداره امور بخصوص برای سفارش‌کنندگان و مخاطبان می‌باشد. هرچند انجام نظرسنجی در عرصه‌های مختلف بخصوص در انتخابات در غرب از سابقه نسبتا طولانی برخوردار است، اما در ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و بویژه در سالیان اخیر و هنگامه انتخابات از اهمیت مضاعفی برخوردار شده است.  در بحث نظرسنجی در امر انتخابات توجه به چند نکته بسیار مهم است:

یکم)‌ موسسات و نهادهای ذی‌ربط: در ایران نهادهایی چون وزارت اطلاعات، خبرگزاری‌هایی چون ایرنا و فارس و ایسنا، دانشگاه آزاد اسلامی، نیروی مقاومت بسیج، نیروی انتظامی و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و نیز برخی نهادهای زیرمجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و قلیلی از نهادهای غیردولتی اقدام به نظرسنجی می‌کنند. جامعه آماری، تیم پرسشگر و تحلیلگر، توان و قابلیت علمی، تجربه و قدمت فعالیت، روایی و صحت عملکرد، جانبدارانه نبودن و رعایت بی‌طرفی، طبقه‌بندی و رعایت همه ضوابط علمی از جمله معیارهایی است که می‌توان عملکرد این نهادها را مورد بررسی و نتایج نظرسنجی‌ها را مورد توجه قرار داد. به طور مثال نهادی که در انتخابات دوم خرداد 76 و نیز سوم تیر 84 از پیروزی نامزدی غیر از (خاتمی و احمدی‌نژاد)‌ که برندگان انتخابات بودند در نظرسنجی‌ها سخن گفت به همان میزان از اعتبار و جایگاه خود کاسته است و نتایج این قبیل موسسات را باید با شک و تردید نگریست.

دوم)‌ تحلیل درست یافته‌ها: در یک پژوهش علمی که رساله دکتری در علوم سیاسی است رفتار انتخاباتی شهروندان ایرانی مورد بررسی قرار گرفته است. در بخش مربوط به نظرسنجی‌ها و تحلیل یافته‌ها معلوم شد که در نظرسنجی‌ها باید به گزاره‌های زیر به دقت توجه شود:

1- کاندیداها و نامزدهایی که در اکثر نظرسنجی‌ها در رتبه اول قرار دارند الزاما کاندیدای نهایی انتخابات نیستند. پیروزی محمد خاتمی در دوم خرداد 76 و محمود احمدی‌نژاد در سوم تیر 84 تنها دو نمونه از اثبات این گزاره است. این دو نفر در دوران انتخابات از رقیبان خود پایین‌تر بودند. 

2- توجه به گزاره‌ای که در نظرسنجی‌ها مردم به آن نامزد رای نمی‌دهند یک اصل مهم است. در بسیاری از نظرسنجی‌های انتخاباتی از مردم سوال می‌شود که به چه کسی حتما رای نخواهید داد. میانگین افرادی که رای نمی‌دهند باید برای همه بویژه نامزدهای مورد نظر به طور ویژه برای موسسات نظرسنجی‌ در تحلیل یافته‌ها یک اصل اساسی تلقی گردد. معنای این سخن این است که «مردم قاطعانه به آن چیزی که نمی‌خواهند و رای نخواهند داد رسیده‌اند.»

3- در نظرسنجی‌های انتخاباتی معلوم گشته است که رابطه معناداری میان گزاره «آنهایی که رای نمی‌دهند» یا «آنهایی که هنوز تصمیم نگرفته‌اند» وجود دارد.

به بیان دیگر افزایش یا کاهش مشارکت و بالتبع آن  افزایش یا کاهش رای کاندیدایی خاص در گرو این گزاره است. در حالی که در اکثر یافته‌های نظرسنجی‌ها این نکته بخوبی مورد واکاوی قرار نگرفته است.

سوم)‌ تاثیر تبلیغات بر نظرسنجی‌ها:  پژوهش‌ها نشان داده است که تبلیغات، اطلاع‌رسانی، برقراری ارتباط چهره به چهره میان کاندیداها با مردم و بخصوص استفاده از رسانه ملی تاثیر جدی بر نظرسنجی‌ها داشته است. این رابطه از آنجا مستفاد می‌گردد که میان شناخت و آگاهی بیشتر مردم با نامزدها رابطه مستقیم وجود دارد.
انتخابات 22 خرداد 88 و دهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری محک و آزمون مهمی برای امر نظرسنجی‌ و موسسات ذی‌ربط می‌باشد.
دسته ها : نظرسنجی ها
دوشنبه هجدهم 3 1388
بر اساس نظرسنجی مرکز پژوهش‌های مجلس:
64 درصد تهرانی‌ها در انتخابات شرکت می‌کنند
جام جم آنلاین: نتایج پژوهش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در مورد دیدگاه شهروندان تهرانی پیرامون مهمترین موضوعات انتخاباتی و ویژگی‌های مطلوب کاندیداها در دهمین انتخابات ریاست جمهوری اعلام شد.

به گــزارش جام جم آنلاین به نقل از روابط عمومی مرکز پژوهش ها ، در نتیجه گیری ایـن پــژوهش آمــده است: در زمینــه احتــمال شرکت در انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری 64.5 درصد پاســخ دهــندگان اظــهار داشتــه‌انــد که در انتــخابات شرکت خواهند داشت ، 11.5 درصد شرکت نخواهند داشت و 24 درصد هنوز تصمیمی در این زمینه نگرفته‌اند.

از میان کل پاسخ دهندگان به این پژوهش به ترتیب 31.9 درصد و 21.6 درصد اظهار داشته‌اند که احتمال زیاد دارد که به ترتیب کاندیداهای اصولگرایان و کاندیداهای اصلاح طلبان رای دهند. 50.4 درصد و 54 درصد پاسخ دهندگان نیز به ترتیب اظهار داشته‌اند که هنوز نمی‌دانند که به یک کاندیدای اصولگرا یا اصلاح طلب رای خواهند داد و بنابراین نیمی از پاسخ دهندگان هیچ‌گونه گرایشی جناحی اظهار نداشته‌اند.

از میان موضوعاتی که برای پاسخ دهندگان هنگام رای دادن مهم خواهند بود، بیشترین اولویت به موضوعات اقتصادی داده شده است. بر این اساس مهمترین موضوعات از نظر شهروندان تهرانی به ترتیب عبارت بوده‌اند از: حل مشکل بیکاری، حل مشکل گرانی، جلوگیری از فساد اداری، عمل به قانون و ترویج قانون‌گرایی، توزیع عادلانه‌تر امکانات اقتصادی و تقویت تخصص‌گرایی در تمام سطوح مدیریتی.

در پاسخ به این سوال که چه صفات یا ویژگی‌هایی را در یک نامزد انتخابات برای رای دادن به او مهم می‌دانند، صفات زیر به ترتیب مهم‌تر از بقیه تلقی شده‌اند: راستگویی و صداقت، استفاده از وزیران و مشاوران با صلاحیت ، اولویت به پیشرفت اقتصادی کشور، قاطعیت در تصمیم‌گیری و احساس مسئولیت در هزینه‌ کردن از بیت‌المال.

از میان متغیرهای زمینه‌ای، تنها سن افراد بوده که با ابراز تمایل به شرکت در انتخابات، همبستگی آماری معناداری داشته است به گونه‌ای که با افزایش سن افراد، تمایل به مشارکت آنان در انتخابات بیشتر می‌شود. البته گروه زیر 20 سال استثنا بوده و درصد بالایی از آنها تمایل به مشارکت در انتخابات داشته‌اند اما درآمد و سطح تحصیلات پاسخ‌دهندگان رابطه آماری معناداری با تمایل به شرکت در انتخابات نداشته است.

تعداد افراد مورد سوال در این پژوهش 504 نفر بوده که 11.7 درصد از آنها زیر 20 سال ، 50.6 درصد 20 تا 30 سال ، 16.9 درصد 30 تا 40 سال ، 12.3 درصد 40 تا 50 سال و 8.5 درصد 50 سال و به بالا بوده‌اند.

232 نفر (46 درصد) از افرادی که به سوالات این پژوهش پاسخ داده‌اند زن و 272 نفر (54 درصد) مرد بوده‌اند.

از نظر تحصیلی نیز 12.7 درصد از افراد پاسخگو زیر دیپلم ، 40.7 درصد دیپلم یا فوق دیپلم ، 34.1 درصد کارشناسی یا دانشجوی کارشناسی ، 9.5 درصد کارشناسی ارشد یا دانشجوی کارشناسی ارشد و 2 درصد نیز دکتری بوده‌اند.

 

دسته ها : نظرسنجی ها
دوشنبه هجدهم 3 1388
نظرسنجی تنها طراحی چند سوال و پرسیدن آنها و سپس ارائه نتایج با جدول و توضیحات نیست، بلکه دارای فرآیند و اصول خاص و ثابتی است که رعایت نکردن آنها می‌تواند کل نتایج به دست آمده را براحتی زیر سوال ببرد.

مراحل نظرسنجی علمی شامل انتخاب موضوع، تعیین جامعه آماری،‌ تهیه پرسشنامه و سپس تحلیل پاسخنامه‌ است که اگر در هریک از مراحل اشتباهی صورت گیرد، نتایج غلطی به دست می‌آید، لذا برای انجام نظرسنجی باید تیم متخصص و حرفه‌ای تشکیل داد.

کارشناسان مربوط بخوبی می‌دانند که نخستین سوال برای هر محققی در نظرسنجی، حجم نمونه است که باید متناسب با جمعیت منطقه باشد تا بتوان نتیجه آن را به کل تعمیم داد ضمن آن که این نمونه‌ها باید بتوانند تمام اقشار منطقه را نمایندگی کنند.

انتخاب و نوع ادبیات سوالات پرسشنامه نیز می‌تواند تاثیر بسزایی در نتیجه آن داشته باشد، به عنوان مثال چندی پیش در آمریکا نظرسنجی صورت گرفت با این سوال که آیا با هدف صرفه‌جویی در مصرف بنزین با افزایش تدریجی بهای آن از 5 سنت تا 50 سنت موافقید؟ 65 درصد پاسخ‌ها منفی بود، اما مدتی بعد نظرسنجی دیگری صورت گرفت با این سوال، آیا بهتر است مردم آمریکا مجبور باشند به نفت و بنزین کشورهای خارجی وابسته باشند یا با افزایش تدریجی بهای بنزین مصرف آن محدودتر شود، شما به‌عنوان یک آمریکایی کدام را ترجیح می‌دهید؟ این بار 71 درصد از پاسخگوها با افزایش تدریجی بهای بنزین موافقت کرده بودند!

بر این اساس طراحی پرسشنامه امری است که متخصصان خود را دارد و تنها پژوهشگران حرفه‌ای می‌توانند ابعاد مختلف یک سوال را ارزیابی کنند و یک سوال را در راستای اهداف طرح طراحی کنند. از طرفی معمولا برای سوال‌های کلیدی سوال دیگری به شکل دیگری در داخل پرسشنامه گنجانده می‌شود تا از دریافت بدون انحراف پاسخ صحیح اطمینان حاصل شود و نکته مهمتر بعدی این است که پرسشنامه باید از نظر روایی و اعتبار مورد سنجش قرار گیرد. روایی پرسشنامه با بررسی کارشناسان فنی و استادان روش تحقیق مورد سنجش و بررسی قرار می‌گیرد و اعتبار پرسشنامه هم باید با آزمون‌های آماری مشخصی مورد سنجش قرار بگیرد. پس از جمع‌آوری داده‌ها نوبت به چگونگی دسته‌بندی آنها و چگونگی تجزیه و تحلیل آنها می‌رسد که در این مرحله نیز باید براساس قوانین و فرمول‌های خاص آماری نتایج بدون هیچ‌گونه اعمال سلیقه شخصی به دست آید که در ایران مانند خیلی موارد دیگر این مساله جدی گرفته نمی‌شود و ما می‌بینیم بسیاری از افراد و شرکت‌ها بدون تجربه و دانش کافی اقدام به نظرسنجی می‌کنند. در فصول انتخابات نتایج نظر‌سنجی‌های متعددی در مطبوعات و دیگر رسانه‌ها به مردم ارائه می‌شود که گاه نتایج هر کدام با دیگری در یک موضوع مشترک تفاوت‌های اساسی دارد این موضوع نشان می‌دهد که علاوه بر این که نظرسنجی، علمی انجام نشده، این احتمال نیز وجود دارد که تنها براساس خواست احزاب و برای القای نظر خود به مردم انجام گرفته باشد.

در کشور ما نظرسنجی‌های علمی از سوی مراکز معتبری همچون وزارت اطلاعات، مرکز تحقیقات صداوسیما و نظرسنجی و افکارسنجی جهاد دانشگاهی انجام می‌گیرد و نتایج بسیاری از این نظرسنجی‌ها تنها به رده‌های بالای مسوولان نظام داده می‌شود تا براساس آن از شرایط کشور اطلاع یافته و تصمیم‌گیری‌های صحیح و کارشناسانه داشته باشند. بنابراین نتایج آن معمولا به صورت محرمانه باقی خواهد ماند و شاید هیچ‌گاه منتشر نشود.

سایت‌هایی که نظرسنجی می‌کنند

در سال‌های اخیر و با فعالیت سایت‌ها و خبرگزاری‌ها نظرسنجی‌هایی نیز به صورت مجازی انجام می‌گیرد. نظرسنجی از طریق پیام کوتاه نیز شکل دیگری از نظرسنجی است که برخی برنامه‌های تلویزیونی از آن استفاده می‌کنند که البته صحت و سقم آنها کمتر مورد تایید مراکز معتبر است.

هم‌اکنون و در آستانه دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، نظرسنجی‌های زیادی درباره نتایج این انتخابات توسط گروه‌ها، احزاب سیاسی و برخی تشکل‌های مردمی صورت می‌گیرد. هرچند فرآیند نظرسنجی غالبا به صورت توزیع پرسشنامه‌های کاغذی انجام می‌شود، اما بعضا از امکانات و ظرفیت‌های اینترنتی و پیام کوتاه نیز برای این منظور استفاده می‌‌شود. البته در مواردی هم نظرسنجی به صورت گرفتن شماره تلفن افراد به صورت تصادفی انجام شده است.

هرچند در نظرسنجی سنتی به صورت مستقیم و چهره به چهره، یا ارسال پرسشنامه با پست یا درج نظرسنجی در رسانه‌های نوشتاری همچون روزنامه و مجله با مشکلات و معایب زیادی روبه‌رو می‌شویم، اما نظرسنجی‌های الکترونیکی نیز خالی از عیب نیستند. از جمله این معایب را می‌توان عدم امکان دسترسی همه جامعه آماری مورد نظر به اینترنت عنوان کرد؛ زیرا در کشور ما حدود 7 میلیون نفر به اینترنت دسترسی دارند که این تعداد در مقایسه با جمعیت واجد شرایط رای‌دهنده درصد بسیار پایینی است. ضمن آن که ممکن است از همین تعداد نیز در محدوده زمانی نظرسنجی، درصدی امکان ارتباط با اینترنت را نداشته باشند. از دیگر معایب این روش، امکان رای دهی مکرر کاربر و عدم انتخاب نمونه آماری است.
احزاب و جناحها سعی دارند براساس نتایج نظرسنجی‌هایی که انجام داده‌اند، نامزد خود را دارای بیشترین رای اعلام کنند

همچنین از مهمترین معضلات نظرسنجی‌های اینترنتی را می‌توان دستکاری نتایج آن عنوان کرد که این کار بعضا از سوی مدیران سایت‌های اینترنتی انجام می‌گیرد. لذا با توجه به معایب ذکر شده، مبنا قرار دادن نتایج نظرسنجی‌های الکترونیکی و اینترنتی به منظور قضاوت در مورد نتایج کل انتخابات امکان گمراه کردن تصمیم گیرندگان را به وجود می‌آورد.

در حال حاضر و در فضای انتخاباتی که در کشور ایجاد شده، احزاب و جناح‌ها سعی دارند براساس نتایج نظرسنجی‌هایی که انجام داده‌اند، نامزد مورد حمایت خود را دارای بیشترین رای اعلام کنند.

با توجه به این‌که نتایج این نظرسنجی‌ها ممکن است بر انتخاب مردم تاثیر بگذارد و موجب شود تا دیگر به دنبال بررسی افراد و برنامه‌های آنها نروند، برخی کشورهای جهان محدودیت‌هایی برای زمان انتشار این نتایج گذاشته‌اند. به عنوان مثال در سال 1977 انتشار نتایج نظرسنجی‌ها در کشور فرانسه از 7 روز مانده به انتخابات ممنوع بود. همچنین موسسات تحقیقات بازار برای انجام یا انتشار نتایج نظرسنجی‌‌ها در ایام انتخابات ملزم بودند تا نام سفارش دهنده، تعداد مصاحبه‌ها و زمان اجرای نظرسنجی را به هیات سنجش افکار عمومی گزارش دهند. علاوه بر این موارد، دستورالعمل و راهنمای فنی، هدف نظرسنجی، شیوه انتخاب پاسخگویان، چارچوب نمونه‌گیری، شیوه مصاحبه، متن پرسشنامه، نرخ بی‌پاسخی و حاشیه اطمینان نتایج منتشر شده از دیگر مواردی بود که این موسسات مجبور به ارائه آنها به هیات مذکور بودند و در صورت ضرورت روش استنتاج نتایج غیرمستقیم نیز آورده می‌شد. همچنین براساس مصوبه هیات دولت فرانسه در جولای 1997، پاسخگویان نباید از هویت سفارش‌دهنده نظرسنجی مطلع شوند.

همچنین در کشور سوئیس انتشار نتایج نظرسنجی‌ها از 10 روز قبل از انتخابات ممنوع است  که این دوره در سال 1996، 7 روزه بود  و کشور همسایه ما یعنی ترکیه نیز انتشار نتایج نظرسنجی‌ها از یک هفته پیش از انتخابات ممنوع است.

مردم به نتایج نظرسنجی‌ها بی‌اعتمادند

ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تجربه برگزاری تقریبا هرسال یک انتخابات را به همراه دارد و در این 30 سال مشخص شده است که مردم کمتر به نظر احزاب و گروه‌های سیاسی و همچنین نتایج نظرسنجی‌ها توجه نشان داده‌اند. در واقع در زمان انتخابات ریاست جمهوری که افراد محدودتری نامزد می‌شوند، مردم بیشتر به شخصیت‌ها رای می‌دهند نه آنچه که احزاب بگویند، هرچند تبلیغات و سخنرانی‌ها تاثیرات بسزایی در انتخاب مردم دارد، اما افکار عمومی به نظرسنجی‌هایی  که بیشتر هم نظرسازی بوده تا نظرسنجی  کمتر توجه کر‌ده‌اند.

در کنار این موضوع آنچه اهمیت نظرسنجی‌ها را در کشور، هر چه بیشتر کاهش می‌دهد، رویکردی است که مردم ما در خصوص انتخابات دارند. به این معنا که نظر تک‌‌تک افراد در خصوص یک کاندیدا می‌تواند تا روز انتخابات دچار تغییر و دگرگونی شود. این تغییر و دگرگونی از آنجا ناشی می‌شود که افراد چنان تحت‌تاثیر عوامل متعدد در تصمیم‌گیری‌ هستند که می‌تواند تصمیم او را از زمان نظرسنجی تا زمان رای‌گیری تغییر دهد. بنابراین حتی اگر نظرسنجی‌ها در کشورمان از پایه علمی خوب و حرفه‌ای برخوردار باشند، اما مشخص نیست نتایج نظرسنجی با آنچه نتایج انتخابات مشخص می‌کند همخوانی داشته باشد.

سمیرا یافتیان

 

دسته ها : نظرسنجی ها
دوشنبه هجدهم 3 1388
X